و در بالاى ترتيب شمايل نگاشتى بزرگترين ستاره قرار گرفته كه زمره‌اى از فرشتگان هشتگانه را تصوير كرده است . چنين مىنمايد كه در اينجا اشاراتى به بهشت بوده باشد و توازن كهن يك طاق قوسى واقعى با گنبدى از آسمان بوسيله ستارگانى از تويزه طاق تقويت شده است . دو اتاق بسيار كوچك ( به ترتيب با حدود 5 متر و 2 / 1 3 متر ارتفاع ) داراى تزيين شبيه به تزيين ايوان است . اين مجتمع مىبايد در حدود سال 1560 م . ساخته شده باشد ، امّا بناى آن در يك شهر ايالتى مثل نائين هنوز هم جاى بحث دارد « 1 » . معمارى در اثناى دوازده سال بين مرگ طهماسپ و جلوس عباس اول دچار ركود و كسادى شد . در منابع ياد عمارات ويران‌شده‌اى كه در اين دوره برپا شده ، زنده است ، ليكن چيزى جز آثار زير باقى نمانده است : مسجد ( اصفهان ، مسجد فتح ) سنگ قبر ( اصفهان ، بابا قاسم ؛ و نشان ، امامزاده ابو الفتوح ؛ اصفهان ، امامزاده اسماعيل ) فرامين ( كاشان ، مسجد ميدان ) گورسنگى ( پيشوا ، امامزاده جعفر ؛ تربت حيدريه ، مزار قطب الدين ) . در سال 995 / 1586 در مسجد نو شيراز هم مرمتهايى صورت گرفت . جلوس شاه عباس بر تخت سلطنت وضع نامطلوب معمارى ايران را كه به مدت يك سده آن را فراگرفته بود ، كاملا دگرگون ساخت . دستاوردهاى او در اين زمينه آثار ايرانى را ( گرچه ديرتر ) همسنگ با توليدات معمارى عثمانيان و مغولان هند كرد . اين ابر قدرتها در حوالى سال 1600 م . جهان اسلام را از بنگال تا اقيانوس آرام تحت نظارت و سلطه خود داشتند ؛ ميزان دستاوردهاى معمارى آنها بازتابى از اين استيلاى سياسى است و در جهان معاصر هرگز بدان حد نرسيدند . ميزان شكوهمندى دستاوردهاى معمارى آنها هنوز در زمان لوئى چهاردهم محو نشده بود ، چنانچه سفراى او با بازگوئى داستانهاى شگفت‌انگيز از كاخهاى آسيائى بر شأن و شوكت و لذت وى مىافزودند و او را سرگرم مىساختند . در ايران نماد روح معمارى تازه شهر اصفهان بود . توان و پويائى شاه جديد در حمايت از بناسازى ، معماران را بر آن داشت تا ابتكاراتى را كه در زمان ركود طولانى معمارى سلطنتهاى پيشين تضعيف شده بود احياء كنند و عملى سازند . دراين‌ميان معمارى دوره تيمورى - نه معمارى متقدم صفوى - مناسبت بسنده‌اى داشت و مىتوانست سكوى پرتابى براى تحولات و شكوفائى آينده باشد ، چون شاه عباس داراى بينشى بود كه حمايت تيمور از بناسازى در مقابل آن

--> ( 1 ) - لوسچى - شميسر " Der Wand - und Deckenschmunk " ، و تصاوير 81 - 68 و " Ein neuer Raum " و تصاوير 82 - 78 و گروپ و نجم‌آبادى ، تصوير 82 .